Van điện từ ODE dùng cho hệ thống phun hóa chất loãng cần chọn rất kỹ về vật liệu thân van, gioăng làm kín, màng van, áp lực, lưu lượng, điện áp coil và khả năng tương thích với loại hóa chất thực tế. Đây là ứng dụng nhạy cảm hơn hệ thống cấp nước thông thường, vì dù hóa chất đã pha loãng, một số dung dịch vẫn có thể làm ăn mòn thân van, làm trương nở gioăng, kẹt lõi van hoặc gây rò rỉ sau một thời gian vận hành.

Trong thực tế, hệ thống phun hóa chất loãng có thể gặp trong rửa công nghiệp, vệ sinh thiết bị, xử lý bề mặt, khử khuẩn, phun dung dịch tẩy rửa nhẹ, phun nước pha hóa chất trong nhà xưởng, nông nghiệp hoặc một số dây chuyền tự động. Nếu chọn sai van, hệ thống có thể phun không đều, van đóng không kín, nhỏ giọt sau khi ngắt, coil nóng bất thường hoặc nhanh hỏng gioăng.

Bạn có thể tham khảo thêm các dòng van điện từ ODE đang được phân phối tại ODEVN để lựa chọn đúng model cho nước, hóa chất loãng, dung dịch rửa nhẹ và các hệ thống điều khiển tự động công nghiệp.

Van điện từ ODE có dùng được cho hóa chất loãng không?

Van điện từ ODE có thể dùng cho một số hệ thống phun hóa chất loãng nếu model van phù hợp với thành phần dung dịch, nồng độ, nhiệt độ, áp lực và vật liệu làm kín. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ hóa chất pha loãng là van nước thông thường dùng được.

Một số dung dịch dù nồng độ thấp vẫn có khả năng ảnh hưởng đến gioăng, màng van hoặc thân van nếu vận hành lâu dài. Đặc biệt, các dung dịch có tính axit nhẹ, kiềm nhẹ, chất tẩy rửa, dung dịch khử khuẩn, nước có clo hoặc chất xử lý bề mặt cần được kiểm tra kỹ trước khi chọn van.

Vì vậy, khi dùng van điện từ ODE cho hóa chất loãng, cần xác định rõ hóa chất là gì, nồng độ bao nhiêu, nhiệt độ làm việc thế nào và van có tiếp xúc liên tục hay chỉ làm việc theo chu kỳ ngắn.

Vì sao vật liệu và gioăng quan trọng trong hệ phun hóa chất?

Trong van điện từ, thân van, lõi van, màng van và gioăng là các bộ phận tiếp xúc trực tiếp với dung dịch. Nếu vật liệu không phù hợp, hóa chất có thể làm bề mặt thân van bị ăn mòn, gioăng bị phồng, mềm, chai cứng hoặc mất đàn hồi.

Khi gioăng mất đàn hồi, van sẽ dễ đóng không kín. Khi màng van bị biến dạng, van có thể mở chậm, đóng chậm hoặc rò sau khi đóng. Khi thân van bị ăn mòn, tuổi thọ van giảm nhanh và có thể gây rò rỉ tại các vị trí làm kín.

Đây là lý do không nên chỉ chọn van theo DN và điện áp coil. Với hóa chất loãng, yếu tố vật liệu phải được kiểm tra trước, sau đó mới đến áp lực, lưu lượng và cách điều khiển.

Tiêu chí 1: Xác định đúng loại hóa chất và nồng độ pha loãng

Trước khi chọn van điện từ ODE, cần xác định dung dịch phun là loại gì. Đó có thể là dung dịch tẩy rửa nhẹ, dung dịch khử khuẩn, nước pha clo, dung dịch kiềm nhẹ, axit nhẹ, hóa chất xử lý bề mặt, hóa chất vệ sinh công nghiệp hoặc dung dịch nông nghiệp.

Nồng độ pha loãng cũng rất quan trọng. Cùng một loại hóa chất, nồng độ thấp có thể ít ảnh hưởng, nhưng nồng độ cao hơn lại có thể làm gioăng nhanh hỏng. Ngoài ra, thời gian tiếp xúc cũng ảnh hưởng lớn. Van chỉ phun vài phút mỗi ngày sẽ khác với van luôn chứa hóa chất trong thân van.

Khi chưa chắc hóa chất có phù hợp hay không, nên kiểm tra bảng tương thích vật liệu hoặc hỏi kỹ nhà cung cấp trước khi chọn model. Không nên thử trực tiếp trên hệ thống chính vì nếu sai vật liệu, lỗi có thể xuất hiện sau một thời gian chứ không hỏng ngay lập tức.

Tiêu chí 2: Ưu tiên thân inox nếu môi trường có tính ăn mòn nhẹ

Với hệ thống phun hóa chất loãng, van điện từ ODE thân inox thường nên được cân nhắc hơn so với thân đồng nếu dung dịch có tính ăn mòn nhẹ, môi trường ẩm, có chất tẩy rửa hoặc yêu cầu độ bền cao hơn.

Inox có khả năng chống oxy hóa tốt hơn, phù hợp hơn với môi trường ẩm và các dung dịch có tính chất khắt khe hơn nước sạch thông thường. Với các hệ phun rửa công nghiệp, vệ sinh thiết bị, thực phẩm, đồ uống hoặc môi trường cần sạch hơn, thân inox thường là lựa chọn an toàn hơn về lâu dài.

Tuy nhiên, thân inox không có nghĩa là dùng được cho mọi hóa chất. Một số hóa chất vẫn có thể ảnh hưởng đến inox nếu nồng độ, nhiệt độ hoặc thời gian tiếp xúc không phù hợp. Vì vậy, thân inox chỉ là một phần trong quá trình lựa chọn, không thay thế cho việc kiểm tra gioăng và màng van.

Tiêu chí 3: Gioăng phải tương thích với hóa chất

Gioăng là điểm cần kiểm tra kỹ nhất khi dùng van điện từ ODE cho hóa chất loãng. Gioăng không phù hợp có thể bị trương nở, mềm, chai, nứt hoặc mất đàn hồi. Khi đó, van sẽ rò, nhỏ giọt sau khi đóng hoặc không giữ được áp lực.

Mỗi loại hóa chất sẽ phù hợp với từng nhóm vật liệu gioăng khác nhau. Có loại gioăng phù hợp nước sạch nhưng không phù hợp dung dịch tẩy rửa. Có loại chịu nhiệt tốt nhưng lại không hợp với một số hóa chất. Vì vậy, không nên tự thay gioăng ngoài không rõ vật liệu.

Khi tư vấn hoặc chọn van, cần nói rõ hóa chất đang dùng, nồng độ pha, nhiệt độ, áp lực và thời gian tiếp xúc. Đây là thông tin quan trọng để chọn đúng vật liệu làm kín.

Tiêu chí 4: Chú ý màng van và lõi van

Ngoài gioăng, màng van và lõi van cũng cần được kiểm tra. Trong nhiều dòng van điện từ, màng van là bộ phận đóng mở chính. Nếu hóa chất làm màng bị cứng, mềm hoặc biến dạng, van sẽ hoạt động không ổn định.

Lõi van cũng cần chuyển động nhẹ và không bị bám cặn. Một số dung dịch hóa chất loãng có thể để lại cặn sau khi bay hơi hoặc sau thời gian dài sử dụng. Cặn này có thể bám vào lõi van, lò xo, lỗ pilot hoặc bề mặt làm kín.

Nếu hệ thống dùng hóa chất có khả năng kết tinh, đóng cặn hoặc bám dính, cần có lịch vệ sinh định kỳ và có lọc phù hợp trước van.

Tiêu chí 5: Kiểm tra nhiệt độ dung dịch phun

Nhiệt độ ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của gioăng và màng van. Một dung dịch hóa chất loãng ở nhiệt độ thường có thể ít ảnh hưởng, nhưng khi gia nhiệt lên cao lại có thể làm vật liệu làm kín xuống cấp nhanh hơn.

Nếu hệ thống phun dung dịch ấm hoặc nóng, cần kiểm tra cả khả năng chịu nhiệt và khả năng chịu hóa chất của gioăng. Không nên chỉ kiểm tra một yếu tố. Gioăng chịu nhiệt tốt nhưng không hợp hóa chất vẫn có thể hỏng.

Với hệ phun rửa công nghiệp, nhiệt độ thường thay đổi theo từng công đoạn. Vì vậy, cần lấy nhiệt độ cao nhất làm cơ sở chọn van, không chỉ dựa vào nhiệt độ trung bình.

Tiêu chí 6: Chọn DN theo lưu lượng và đầu phun

Hệ thống phun hóa chất loãng thường dùng đầu phun, béc phun hoặc cụm phun tự động. Kích cỡ DN của van cần chọn theo lưu lượng thực tế. Nếu van quá nhỏ, lượng dung dịch qua đầu phun không đủ, tia phun yếu hoặc không phủ đều. Nếu van quá lớn, dòng phun có thể khó kiểm soát, gây lãng phí dung dịch.

Với các hệ phun nhỏ, DN8, DN10 hoặc DN15 có thể được cân nhắc tùy lưu lượng. Với hệ nhiều đầu phun, rửa công nghiệp hoặc phun diện rộng, có thể cần DN20, DN25 hoặc lớn hơn tùy bơm và số lượng đầu phun.

Không nên chọn DN chỉ theo kích thước ống có sẵn. Cần xem mỗi van điều khiển bao nhiêu đầu phun, áp lực bơm bao nhiêu và lượng hóa chất cần phun trong mỗi chu kỳ.

Tiêu chí 7: Kiểm tra áp lực và hiện tượng búa nước

Hệ phun hóa chất loãng thường dùng bơm định lượng, bơm áp lực hoặc bơm cấp dung dịch. Áp lực tại vị trí van cần nằm trong dải cho phép của model. Nếu áp lực quá thấp, van có thể mở không ổn định. Nếu áp lực quá cao, van có thể rò hoặc hỏng màng.

Ngoài áp lực làm việc bình thường, cần kiểm tra áp lực cao nhất khi bơm chạy, khi đầu phun nghẹt hoặc khi van đóng nhanh. Nếu hệ thống có tiếng đập ống, rung mạnh hoặc áp lực nhảy đột ngột, cần kiểm tra hiện tượng búa nước.

Trong các hệ phun hóa chất, rò rỉ dù nhỏ cũng không nên xem nhẹ vì có thể ảnh hưởng đến an toàn, vệ sinh và độ chính xác của quá trình phun.

Tiêu chí 8: Chọn đúng điện áp coil và bảo vệ đầu điện

Van điện từ ODE có thể dùng nhiều mức điện áp coil như 24V, 110V, 220V hoặc mức khác tùy model. Hệ phun hóa chất thường được điều khiển bằng timer, relay, PLC, cảm biến hoặc tủ điều khiển trung tâm. Vì vậy, điện áp coil phải chọn đúng theo nguồn điều khiển thực tế.

Cần phân biệt đúng AC và DC. Nếu nhầm nguồn, coil có thể kêu rè, hút yếu, nóng hoặc cháy. Với khu vực có hóa chất, hơi ẩm hoặc nước phun, đầu điện cần được bảo vệ kỹ để tránh oxy hóa, chập chờn hoặc rò điện.

Không nên đặt coil ở nơi hóa chất phun trực tiếp. Nếu bắt buộc lắp gần khu vực phun, cần có che chắn phù hợp nhưng vẫn đảm bảo coil tản nhiệt được.

Tiêu chí 9: Lắp lọc trước van nếu dung dịch có cặn

Dung dịch hóa chất loãng có thể có cặn do pha không tan hết, tạp chất từ bồn chứa, bụi đường ống hoặc cặn sau thời gian sử dụng. Nếu cặn đi vào van, chúng có thể làm kẹt lõi, nghẹt lỗ pilot hoặc làm van đóng không kín.

Nên lắp lọc phù hợp trước van, đặc biệt với hệ dùng bồn pha hóa chất hoặc dung dịch tuần hoàn. Lọc cần dễ tháo vệ sinh vì nếu lọc nghẹt, lưu lượng phun sẽ giảm và hệ thống hoạt động không đều.

Với đầu phun nhỏ, lọc còn giúp bảo vệ béc phun, tránh tắc đầu phun và giảm thời gian bảo trì.

Bảng tiêu chí chọn van điện từ ODE cho hệ phun hóa chất loãng

Checklist trước khi lắp van cho hệ phun hóa chất loãng

Những lỗi thường gặp khi dùng van cho hóa chất loãng

Lỗi đầu tiên là nghĩ hóa chất loãng thì có thể dùng van nước thông thường. Thực tế, một số hóa chất pha loãng vẫn có thể làm gioăng nhanh hỏng nếu không tương thích.

Lỗi thứ hai là chỉ chọn thân inox mà bỏ qua gioăng. Thân van bền nhưng gioăng sai vật liệu thì van vẫn rò hoặc đóng không kín.

Lỗi thứ ba là không kiểm tra nồng độ và nhiệt độ. Cùng một hóa chất nhưng khi nồng độ hoặc nhiệt độ tăng, ảnh hưởng đến vật liệu sẽ khác nhiều.

Lỗi thứ tư là không lắp lọc. Cặn từ bồn pha hoặc dung dịch không tan hết có thể làm kẹt van và tắc đầu phun.

Lỗi thứ năm là đặt coil ở khu vực hóa chất phun trực tiếp. Lâu ngày đầu điện có thể oxy hóa, chập chờn hoặc hư hỏng.

Lưu ý khi lắp đặt và chạy thử

Khi lắp van điện từ ODE cho hệ phun hóa chất loãng, cần lắp đúng chiều mũi tên trên thân van. Nếu lắp sai chiều, van có thể không mở, đóng không kín hoặc phun không đều.

Trước khi vận hành thật, nên xả rửa đường ống và thử với nước sạch nếu điều kiện cho phép. Sau đó mới đưa dung dịch hóa chất vào hệ thống để kiểm tra độ kín, lưu lượng phun, trạng thái đóng mở và phản ứng của vật liệu trong thời gian đầu.

Sau khi chạy thử, cần quan sát xem van có nhỏ giọt sau khi đóng không, gioăng có dấu hiệu phồng hoặc mềm không, coil có nóng bất thường không và đầu phun có bị tắc không.

Với hệ dùng hóa chất, nên có lịch kiểm tra định kỳ ngắn hơn so với hệ nước sạch thông thường. Nếu thấy van rò, không nên tiếp tục vận hành lâu dài vì hóa chất rò có thể ảnh hưởng đến thiết bị, nền xưởng và an toàn vận hành.

Có nên dùng van điện từ ODE cho hệ thống phun hóa chất loãng không?

Có thể dùng van điện từ ODE cho hệ thống phun hóa chất loãng nếu chọn đúng model theo loại hóa chất, nồng độ, vật liệu thân van, gioăng, màng van, áp lực, DN và điện áp coil. Với các dung dịch nhẹ, nồng độ thấp và đã kiểm tra tương thích vật liệu, van có thể đáp ứng tốt nhu cầu đóng mở tự động.

Tuy nhiên, không nên dùng van nước thông thường cho hóa chất nếu chưa xác nhận vật liệu. Đối với hóa chất có tính ăn mòn, dung dịch tẩy rửa, clo, axit nhẹ hoặc kiềm nhẹ, cần ưu tiên kiểm tra thân inox và vật liệu gioăng phù hợp.

Nếu hệ thống của bạn dùng dung dịch phun rửa nhẹ, hóa chất loãng hoặc môi trường cần vật liệu chống oxy hóa tốt hơn, có thể tham khảo thêm dòng van điện từ inox ODE để lựa chọn model phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.

Câu hỏi thường gặp về van điện từ ODE cho hóa chất loãng