Van điện từ ODE dùng cho hệ thống cấp nước khu vực kiểm tra, thử kín sản phẩm cần lưu ý gì?

Khu vực kiểm tra, thử kín sản phẩm thường dùng nước để kiểm tra khả năng chịu áp, phát hiện rò rỉ, kiểm tra mối hàn, kiểm tra thân vỏ, kiểm tra cụm lắp ráp hoặc thử kín trước khi xuất xưởng. Van điện từ được dùng để tự động cấp nước, ngắt nước, xả nước hoặc điều khiển từng bước trong quy trình test.

Van điện từ ODE có thể dùng cho hệ thống cấp nước khu vực kiểm tra, thử kín sản phẩm nếu chọn đúng theo áp suất thử, lưu lượng cấp nước, vật liệu thân, gioăng, điện áp coil, độ kín và điều kiện vận hành. Đây là ứng dụng cần chú ý nhiều đến áp suất, rò rỉ, xung áp và độ ổn định khi đóng mở.

Van điện từ ODE có phù hợp với hệ thống thử kín sản phẩm không?

Van điện từ ODE phù hợp với nhiều vị trí trên hệ thống cấp nước thử kín, đặc biệt là các đường cấp nước sạch, nước thử áp hoặc nước bổ sung vào buồng test.

Van thường được dùng cho:

• Đường cấp nước vào sản phẩm cần thử kín.
• Đường cấp nước vào bồn test.
• Đường nước bổ sung áp.
• Đường nước điều khiển theo PLC.
• Đường nước đóng mở theo timer.
• Đường nước cấp trước khi tăng áp.
• Đường nước xả sau khi test.
• Đường nước cấp cho từng bàn kiểm tra riêng.

Tuy nhiên, nếu hệ thống thử áp cao, nước có hóa chất, nước nóng hoặc yêu cầu giữ áp chính xác trong thời gian dài, cần chọn model phù hợp hơn chứ không chọn theo cỡ ren đơn thuần.

Cần xác định sản phẩm đang thử kín là gì

Mỗi loại sản phẩm có yêu cầu thử kín khác nhau. Có sản phẩm chỉ cần cấp nước áp thấp để kiểm tra rò. Có sản phẩm cần giữ áp cao trong một khoảng thời gian. Có sản phẩm cần kiểm tra theo chu kỳ nhiều lần.

Cần làm rõ:

• Sản phẩm là van, ống, bình, bồn, thiết bị trao đổi nhiệt hay cụm máy.
• Thử kín bằng nước sạch hay nước có phụ gia.
• Áp suất thử là bao nhiêu.
• Thời gian giữ áp bao lâu.
• Có cần cấp nước nhanh không.
• Có cần xả nước nhanh sau test không.
• Có cần ghi nhận áp suất tự động không.
• Có yêu cầu phát hiện rò rất nhỏ không.

Nếu yêu cầu thử kín nghiêm ngặt, van điện từ chỉ là một phần của hệ thống. Cần có thêm đồng hồ áp, cảm biến áp suất, van khóa, van xả, van an toàn và bộ điều khiển phù hợp.

Nên chọn van thường đóng hay thường mở?

Với hệ thống cấp nước khu vực kiểm tra, thử kín sản phẩm, van thường đóng là lựa chọn phổ biến hơn. Khi chưa có tín hiệu điều khiển, van đóng lại. Khi hệ thống cần cấp nước vào sản phẩm hoặc bồn test, tủ điều khiển mới cấp điện để van mở.

Van thường đóng phù hợp khi:

• Cần ngắt nước khi mất điện.
• Cấp nước theo chu trình test.
• Cấp nước theo PLC hoặc timer.
• Tránh nước chảy tự do khi máy dừng.
• Kiểm soát từng bàn test riêng.
• Cần hạn chế rò nước ngoài ý muốn.
• Cần đảm bảo quy trình thử kín an toàn hơn.

Van thường mở chỉ nên dùng trong trường hợp quy trình yêu cầu nước luôn mở khi mất điện. Với hệ thống thử kín, trường hợp này ít phổ biến vì dễ gây mất kiểm soát áp suất hoặc tràn nước.

Chọn theo áp suất thử thực tế

Áp suất là tiêu chí quan trọng nhất trong hệ thống thử kín. Nhiều người nhầm giữa áp suất nguồn nước và áp suất thử. Van phải được chọn theo áp suất lớn nhất mà van có thể chịu trong điều kiện vận hành thực tế.

Cần kiểm tra:

• Áp suất nước cấp vào van.
• Áp suất sau bơm tăng áp.
• Áp suất thử sản phẩm.
• Áp suất giữ trong quá trình test.
• Áp suất khi van đóng.
• Áp suất khi đầu ra bị khóa.
• Áp suất tăng đột ngột khi bơm chạy.
• Dải áp suất cho phép của model ODE.

Nếu áp suất thử cao, không nên dùng van cấp nước thông thường khi chưa đối chiếu thông số kỹ thuật.

Chú ý áp suất giữ kín sau khi van đóng

Trong thử kín sản phẩm, van không chỉ cần mở để cấp nước mà còn phải đóng kín tốt để giữ áp hoặc cô lập đoạn test. Nếu van đóng không kín, áp suất có thể tụt và làm kết quả kiểm tra bị sai.

Van đóng không kín có thể gây:

• Áp suất thử giảm dù sản phẩm không rò.
• Kết quả test bị sai lệch.
• Nước rò qua van về đường cấp hoặc đường xả.
• Cảm biến áp suất báo tụt áp giả.
• Quy trình test phải lặp lại nhiều lần.
• Khó phân biệt rò ở sản phẩm hay rò tại van.

Vì vậy, với hệ thống thử kín cần yêu cầu cao, nên có thêm van khóa cơ hoặc van chặn chuyên dụng để cô lập áp nếu quy trình cần độ chính xác cao.

Chọn lưu lượng theo thời gian cấp nước

Lưu lượng van cần phù hợp với thể tích sản phẩm hoặc bồn test. Nếu van quá nhỏ, thời gian cấp nước lâu, giảm năng suất kiểm tra. Nếu van quá lớn, nước vào quá nhanh có thể gây sốc áp, rung hoặc làm cảm biến áp suất dao động.

Khi chọn lưu lượng cần xác định:

• Thể tích sản phẩm cần thử kín.
• Thể tích đường ống test.
• Thời gian cấp nước mong muốn.
• Áp suất nguồn nước.
• Áp suất sau van.
• Kích thước đường ống.
• Mức tụt áp qua van.
• Lưu lượng thực tế của model van.
• Số bàn test cấp nước cùng lúc.

Không nên chọn van chỉ theo kích thước ren. Cần đối chiếu lưu lượng thực tế với chu kỳ kiểm tra của dây chuyền.

Kiểm tra chênh áp tối thiểu của van

Một số dòng van điện từ ODE dạng màng gián tiếp cần có chênh áp tối thiểu để mở ổn định. Trong hệ thống test, có những thời điểm áp suất trước và sau van gần cân bằng, nhất là khi sản phẩm đã đầy nước hoặc đang giữ áp.

Dấu hiệu chênh áp không phù hợp gồm:

• Coil có điện nhưng nước vào chậm.
• Van mở không hết.
• Van rung khi gần đạt áp.
• Lưu lượng cấp nước giảm mạnh ở cuối chu kỳ.
• Van chỉ mở tốt khi xả áp phía sau.
• Áp suất tăng không ổn định.
• Thời gian cấp nước mỗi lần test không đều.

Nếu hệ thống có áp thấp, áp cân bằng hoặc yêu cầu cấp nước ổn định ở nhiều trạng thái áp khác nhau, cần chọn model phù hợp với điều kiện chênh áp thực tế.

Lắp bộ lọc trước van

Nước thử kín thường được tái sử dụng hoặc cấp từ bồn chứa. Sau nhiều chu kỳ, nước có thể lẫn cặn rỉ, mạt kim loại, cát mịn, băng tan, keo ren hoặc tạp chất từ sản phẩm được test. Những cặn này dễ làm van đóng không kín.

Bộ lọc trước van giúp:

• Giữ cặn trước khi vào thân van.
• Hạn chế kẹt lõi từ.
• Giảm nguy cơ tắc lỗ pilot.
• Bảo vệ màng van.
• Giúp van đóng kín hơn.
• Giảm sai lệch kết quả thử kín.
• Bảo vệ cảm biến áp suất.
• Bảo vệ đầu nối và thiết bị phía sau.

Cụm lắp đặt tham khảo:

Nguồn nước hoặc bồn test → van khóa tay → bộ lọc → van điện từ ODE → cảm biến áp suất nếu cần → sản phẩm thử kín

Bộ lọc cần đặt ở vị trí dễ tháo vệ sinh, vì khu vực test thường có nhiều cặn từ sản phẩm mới gia công.

Chú ý cặn từ sản phẩm mới gia công

Sản phẩm sau gia công có thể còn mạt kim loại, bụi nhựa, bụi cao su, dầu cắt gọt, rỉ hàn hoặc cặn trong khoang rỗng. Khi cấp nước vào thử kín, các tạp chất này có thể bị cuốn ngược lại hệ thống.

Cặn từ sản phẩm có thể gây:

• Van đóng không kín.
• Màng van bị xước.
• Lõi từ bị kẹt.
• Lỗ pilot bị tắc.
• Cảm biến áp suất báo sai.
• Van xả bị nghẹt.
• Bơm tăng áp nhanh xuống cấp.
• Kết quả test không ổn định.

Nên súc rửa sản phẩm hoặc có lưới lọc hồi nước nếu nước test được tái sử dụng.

Chọn vật liệu thân van theo nước test

Nếu nước test là nước sạch thông thường, thân đồng có thể phù hợp trong nhiều trường hợp. Nếu nước có phụ gia chống rỉ, nước RO, môi trường ẩm hoặc yêu cầu chống oxy hóa tốt hơn, nên cân nhắc thân inox.

Van điện từ ODE thân đồng

Thân đồng có thể dùng khi:

• Nước test là nước sạch.
• Không có hóa chất ăn mòn.
• Áp suất và nhiệt độ nằm trong giới hạn model.
• Môi trường lắp đặt không quá ẩm.
• Van không bị nước bắn liên tục.
• Cần tối ưu chi phí đầu tư.

Van điện từ ODE thân inox

Thân inox nên cân nhắc khi:

• Khu vực test thường xuyên ẩm ướt.
• Nước test có phụ gia chống rỉ.
• Nước dùng lại nhiều vòng.
• Có yêu cầu chống oxy hóa tốt hơn.
• Thiết bị test cần vệ sinh thường xuyên.
• Sản phẩm thử liên quan thực phẩm, y tế hoặc môi trường sạch.
• Có nước RO hoặc nước xử lý đặc biệt.

Dù chọn thân inox, vẫn phải kiểm tra vật liệu gioăng và màng theo nước test thực tế.

Chọn gioăng theo áp suất, nhiệt độ và phụ gia

Gioăng và màng van quyết định độ kín của van. Trong hệ thống thử kín, nếu gioăng không phù hợp, van có thể rò rất nhỏ nhưng vẫn đủ làm kết quả test sai.

Một số vật liệu gioăng thường gặp:

Nếu nước test có phụ gia chống rỉ, chất tạo màu phát hiện rò, hóa chất vệ sinh hoặc nước nóng, cần kiểm tra tương thích vật liệu trước khi chọn.

Chú ý xung áp khi cấp nước và tăng áp

Hệ thống thử kín thường có giai đoạn cấp nước, đuổi khí, tăng áp và giữ áp. Nếu van điện từ đóng mở nhanh trong lúc bơm tăng áp hoạt động, xung áp có thể xuất hiện.

Xung áp có thể gây:

• Đường ống kêu đập.
• Đồng hồ áp dao động mạnh.
• Kết quả test không ổn định.
• Mối nối test bị rò.
• Màng van nhanh hỏng.
• Cảm biến áp suất báo nhảy.
• Sản phẩm thử bị sốc áp.
• Van một chiều đóng mạnh.

Nên cài trình tự đóng mở hợp lý, tránh cho van đóng đột ngột khi bơm đang đẩy áp cao nếu hệ thống không có giải pháp giảm xung.

Cần xả khí trước khi thử kín bằng nước

Không khí còn trong sản phẩm hoặc đường ống có thể làm áp suất dao động và gây sai kết quả thử kín. Khi cấp nước vào sản phẩm, cần có bước xả khí trước khi giữ áp.

Nếu còn khí trong hệ thống, có thể xảy ra:

• Áp suất lên chậm.
• Áp suất tụt giả sau khi giữ.
• Cảm biến áp suất dao động.
• Van đóng mở không ổn định.
• Dễ gây sốc áp khi khí bị nén.
• Kết quả test không lặp lại giữa các lần.
• Người vận hành khó xác định điểm rò.

Van điện từ có thể được dùng để điều khiển cấp nước, nhưng hệ thống vẫn cần điểm xả khí hoặc quy trình đuổi khí phù hợp.

Điều khiển theo PLC cần có trình tự rõ ràng

Khu vực kiểm tra, thử kín sản phẩm thường dùng PLC để tự động hóa chu trình test. Trình tự điều khiển nên rõ ràng để tránh cấp nước sai bước hoặc giữ áp sai điều kiện.

Một chu trình tham khảo:

1. Kẹp sản phẩm vào đồ gá.
2. Đóng van xả.
3. Mở van cấp nước.
4. Xả khí nếu cần.
5. Đóng van cấp khi đủ nước.
6. Tăng áp bằng bơm hoặc cụm áp.
7. Giữ áp trong thời gian cài đặt.
8. Theo dõi áp suất tụt.
9. Xả áp an toàn.
10. Xả nước khỏi sản phẩm.
11. Nhả đồ gá và lấy sản phẩm ra.

Van điện từ cần được điều khiển theo đúng trình tự để tránh nước phun, sốc áp hoặc sai kết quả kiểm tra.

Không dùng van điện từ thay van an toàn

Van điện từ không nên được dùng thay cho van an toàn trong hệ thống thử áp. Nếu áp suất vượt giới hạn, hệ thống cần có thiết bị bảo vệ cơ khí hoặc giải pháp xả áp phù hợp.

Cần có:

• Van an toàn nếu áp suất thử có nguy cơ vượt giới hạn.
• Đồng hồ áp suất.
• Cảm biến áp suất.
• Van xả áp.
• Giới hạn áp suất trong PLC.
• Cảnh báo quá áp.
• Nút dừng khẩn cấp.
• Che chắn khu vực test nếu áp suất cao.
• Quy trình xả áp trước khi tháo sản phẩm.

Đây là phần không nên làm sơ sài, vì thử kín và thử áp có thể gây nguy hiểm nếu hệ thống bị quá áp.

Bảo vệ coil khỏi nước bắn

Khu vực kiểm tra, thử kín thường có nước rò, nước xả, nước tràn hoặc nước bắn khi tháo sản phẩm. Coil và giắc điện cần được bảo vệ để tránh chập chờn.

Khi lắp đặt cần:

• Không để nước xả phun vào coil.
• Không đặt coil ở điểm thấp dễ ngập.
• Lắp đầy đủ gioăng giắc điện.
• Siết kín đầu cáp.
• Hướng dây điện xuống dưới.
• Tạo vòng võng chống nước chảy vào giắc.
• Đặt hộp nối điện ở vị trí khô hơn.
• Che chắn coil nhưng không bọc kín gây bí nhiệt.
• Không xịt nước trực tiếp vào coil khi vệ sinh khu test.

Nếu coil bị ẩm, van có thể đóng mở chập chờn và làm chu trình test thiếu ổn định.

Chọn điện áp coil theo tủ điều khiển

Van điện từ ODE có nhiều lựa chọn điện áp như 24VDC, 24VAC, 110VAC, 220VAC hoặc 230VAC tùy model. Hệ thống thử kín thường điều khiển bằng PLC, relay, timer hoặc bộ điều khiển áp suất.

Cần kiểm tra:

• Điện áp ghi trên coil.
• Nguồn điều khiển là AC hay DC.
• Công suất coil.
• Ngõ ra PLC có đủ tải không.
• Có cần relay trung gian không.
• Khoảng cách dây từ tủ đến van.
• Có sụt áp khi nhiều van mở cùng lúc không.
• Có cần chống xung cho coil không.
• Tủ điện có chống ẩm tốt không.

Không nên đấu coil trực tiếp vào cảm biến áp suất nếu cảm biến không đủ dòng tải.

Cần phân biệt van cấp, van giữ áp và van xả

Trong hệ thống thử kín, mỗi van có nhiệm vụ khác nhau. Không nên dùng cùng một loại van cho mọi vị trí nếu điều kiện áp suất và chức năng khác nhau.

Với vị trí giữ áp hoặc thử áp cao, cần chọn van kỹ hơn vị trí cấp nước thông thường.

Không để nước bẩn hồi ngược về van

Sau khi test sản phẩm, nước có thể lẫn dầu, cặn gia công, mạt kim loại hoặc hóa chất bảo quản. Nếu nước này hồi ngược về van cấp, van dễ bị kẹt hoặc rò.

Nên bố trí:

• Tách đường cấp nước sạch và đường xả nước bẩn.
• Có van một chiều nếu có nguy cơ hồi lưu.
• Không để nước xả dâng ngược về đường cấp.
• Có lọc ở đường hồi nếu tái sử dụng nước.
• Xả cặn bồn test định kỳ.
• Không để sản phẩm bẩn xả trực tiếp vào đường cấp.
• Súc rửa sản phẩm trước khi đưa vào test nếu cần.

Chống hồi lưu giúp bảo vệ van và làm kết quả test ổn định hơn.

Vị trí lắp đặt phù hợp

Van nên lắp ở vị trí dễ quan sát, dễ tháo coil, dễ vệ sinh lọc và không nằm ở điểm nước xả bắn trực tiếp. Với bàn test nhiều sản phẩm, nên bố trí cụm van gọn, có ký hiệu rõ từng đường cấp và đường xả.

Khi lắp cần chú ý:

• Lắp đúng chiều mũi tên trên thân van.
• Có van khóa trước và sau nếu cần bảo trì.
• Có bộ lọc trước van.
• Có đồng hồ áp hoặc cảm biến áp gần vị trí test.
• Có giá đỡ đường ống.
• Không để thân van chịu lực kéo lệch.
• Không dùng coil làm tay vặn.
• Chừa khoảng trống tháo coil và nắp van.
• Dây điện đi gọn, chống nước.
• Có điểm xả áp trước khi tháo sản phẩm.

Vị trí lắp tốt giúp giảm thời gian dừng máy và tránh nhầm lẫn khi bảo trì.

Bảo dưỡng van trong khu vực thử kín

Van điện từ trong hệ thống thử kín cần được kiểm tra định kỳ vì độ kín của van ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kiểm tra sản phẩm.

Các công việc nên thực hiện gồm:

1. Vệ sinh bộ lọc trước van.
2. Kiểm tra van có đóng kín không.
3. Kiểm tra rò nước tại đầu nối.
4. Kiểm tra áp suất giữ sau khi van đóng.
5. Kiểm tra cảm biến áp suất.
6. Kiểm tra đồng hồ áp suất.
7. Kiểm tra giắc điện và dây dẫn.
8. Đo điện áp cấp cho coil.
9. Vệ sinh lõi từ nếu van mở chậm.
10. Kiểm tra màng và gioăng nếu van rò.
11. Xả cặn bồn nước test nếu có.
12. Chạy thử chu trình không tải sau bảo dưỡng.

Nếu hệ thống thường xuyên báo rò giả, cần kiểm tra độ kín của toàn bộ cụm test, không chỉ kiểm tra sản phẩm.

Những sai lầm thường gặp khi chọn van

Một số lỗi chọn và bố trí có thể làm hệ thống thử kín hoạt động sai hoặc kém an toàn.

Cần tránh:

• Chọn van chỉ theo kích thước ren.
• Không kiểm tra áp suất thử thực tế.
• Dùng van nước thông thường cho áp suất quá cao.
• Không lắp bộ lọc trước van.
• Không phân biệt van cấp và van giữ áp.
• Không xả khí trước khi giữ áp.
• Không có van xả áp an toàn.
• Không kiểm tra van có rò ngược không.
• Để nước bẩn hồi về van cấp.
• Để coil bị nước xả phun trực tiếp.
• Cấp sai điện áp coil.
• Không kiểm tra cảm biến áp suất định kỳ.

Thông tin cần cung cấp khi chọn van ODE

Để chọn đúng van điện từ ODE cho hệ thống cấp nước khu vực kiểm tra, thử kín sản phẩm, người mua nên chuẩn bị đầy đủ thông tin vận hành.

Cần cung cấp:

• Sản phẩm cần thử kín là gì.
• Thử kín bằng nước sạch hay nước có phụ gia.
• Áp suất thử.
• Thời gian giữ áp.
• Lưu lượng cấp nước yêu cầu.
• Thể tích sản phẩm hoặc bồn test.
• Kích thước đường ống.
• Van dùng cho cấp nước, giữ áp hay xả nước.
• Van thường đóng hay thường mở.
• Điện áp coil.
• Điều khiển bằng PLC, timer hay cảm biến áp suất.
• Có bơm tăng áp không.
• Có yêu cầu xả khí không.
• Nước test có tái sử dụng không.
• Có cặn, dầu hoặc mạt gia công không.
• Cần thân đồng hay inox.

Kết luận

Van điện từ ODE dùng cho hệ thống cấp nước khu vực kiểm tra, thử kín sản phẩm cần chọn theo áp suất thử, lưu lượng cấp nước, chênh áp, độ kín, vật liệu thân, gioăng, điện áp coil và vị trí lắp đặt. Với ứng dụng thử kín, cần đặc biệt chú ý lọc cặn, chống hồi lưu nước bẩn, xả khí trước khi giữ áp, kiểm tra rò ngược qua van và bảo vệ coil khỏi nước bắn.

Với các hệ thống thử kín có áp suất cao, bơm tăng áp hoặc cần giữ áp ổn định trong quá trình kiểm tra, người dùng có thể tham khảo nhóm Van áp cao để chọn dòng van ODE phù hợp hơn. Khi lựa chọn vẫn cần đối chiếu đúng áp suất thử, lưu lượng, vật liệu gioăng, điện áp coil và yêu cầu an toàn của hệ thống.

Câu hỏi thường gặp