Hệ thống rửa lưới lọc công nghiệp thường dùng nước để rửa cặn bám trên bề mặt lưới, loại bỏ bụi, bùn, mạt kim loại, cặn sơn, cặn thực phẩm hoặc tạp chất sau quá trình lọc. Van điện từ được dùng để tự động đóng mở nước theo chu kỳ rửa, tín hiệu PLC, timer, cảm biến áp suất chênh lệch hoặc cảm biến lưu lượng.
Van điện từ ODE có thể dùng cho hệ thống rửa lưới lọc công nghiệp nếu chọn đúng theo lưu lượng, áp suất, chất lượng nước, vật liệu thân, gioăng, điện áp coil và điều kiện vận hành. Đây là ứng dụng cần chú ý nhiều đến cặn bẩn, áp lực phun, xung áp và khả năng bảo vệ van khỏi nước bẩn hồi ngược.
Van điện từ ODE có phù hợp với hệ thống rửa lưới lọc công nghiệp không?
Van điện từ ODE phù hợp với nhiều hệ thống cấp nước rửa lưới lọc, đặc biệt khi nước cấp là nước sạch hoặc nước đã qua lọc sơ bộ. Van có thể đóng mở theo chu kỳ để phun rửa, tráng lưới hoặc cấp nước cho cụm đầu phun.
Van thường được dùng cho:
- Đường nước cấp vào cụm vòi phun rửa lưới.
- Đường nước rửa định kỳ theo timer.
- Đường nước rửa khi cảm biến báo chênh áp cao.
- Đường nước tráng sau khi vệ sinh hóa chất.
- Đường nước bổ sung cho bồn rửa tuần hoàn.
- Đường nước cấp cho máy rửa lưới tự động.
- Đường nước điều khiển theo PLC.
- Đường nước xả rửa sau ca sản xuất.
Tuy nhiên, nếu nước rửa là nước tuần hoàn có nhiều cặn, bùn hoặc tạp chất lớn, cần xử lý lọc trước khi đưa qua van điện từ.
Cần xác định nước rửa là nước sạch hay nước tuần hoàn
Nguồn nước rửa quyết định rất lớn đến độ bền của van. Nước sạch ít gây kẹt van hơn, còn nước tuần hoàn dễ có cặn bẩn từ chính lưới lọc.
| Loại nước rửa | Lưu ý khi chọn van |
|---|---|
| Nước sạch cấp mới | Chọn theo lưu lượng, áp suất và điện áp coil |
| Nước tuần hoàn | Cần lọc cặn trước van, vệ sinh định kỳ |
| Nước có hóa chất tẩy rửa | Kiểm tra vật liệu thân, gioăng và màng |
| Nước nóng | Kiểm tra nhiệt độ và vật liệu gioăng |
| Nước áp lực cao | Chú ý áp suất, xung áp và độ bền màng |
| Nước sau khi rửa lưới | Không nên cho chảy ngược qua van nếu nhiều cặn |
Nếu nước tuần hoàn chứa nhiều bùn, cặn sợi, mạt kim loại hoặc rác nhỏ, không nên để đi trực tiếp qua van điện từ thông thường.
Nên chọn van thường đóng hay thường mở?
Với hệ thống rửa lưới lọc công nghiệp, van thường đóng là lựa chọn phổ biến. Khi chưa có tín hiệu điều khiển, van đóng lại. Khi đến chu kỳ rửa hoặc có lệnh từ PLC, van được cấp điện để mở nước.
Van thường đóng phù hợp khi:
- Chỉ rửa lưới theo chu kỳ.
- Cấp nước theo timer.
- Cấp nước theo tín hiệu chênh áp.
- Ngắt nước khi máy dừng.
- Tránh nước chảy tự do khi mất điện.
- Điều khiển từng nhánh đầu phun riêng.
- Cần hạn chế lãng phí nước.
Van thường mở chỉ nên dùng trong trường hợp hệ thống cần ưu tiên duy trì nước rửa hoặc nước xả khi mất điện. Trường hợp này không phổ biến và cần đánh giá theo logic an toàn của dây chuyền.
Chọn lưu lượng theo số lượng đầu phun rửa
Lưu lượng nước quyết định khả năng làm sạch lưới. Nếu van quá nhỏ, nước phun yếu, cặn không bong khỏi bề mặt lưới. Nếu van quá lớn, hệ thống có thể tiêu hao nước nhiều, áp lực dao động mạnh hoặc khó kiểm soát từng chu kỳ rửa.
Khi chọn lưu lượng cần xác định:
- Số lượng đầu phun rửa.
- Lưu lượng mỗi đầu phun.
- Áp suất yêu cầu tại đầu phun.
- Diện tích lưới lọc cần rửa.
- Thời gian rửa mỗi chu kỳ.
- Số nhánh mở cùng lúc.
- Kích thước đường ống.
- Mức tụt áp qua van.
- Lưu lượng thực tế của model van.
Không nên chọn van chỉ theo cỡ ren. Cùng một kích thước ren nhưng lỗ thông và lưu lượng thực tế của từng model có thể khác nhau.
Kiểm tra áp suất nước rửa
Hệ thống rửa lưới lọc thường cần áp lực nước đủ mạnh để tách cặn khỏi lưới. Nếu dùng bơm tăng áp hoặc bơm rửa chuyên dụng, áp suất tại van có thể cao hơn đường cấp nước thông thường.
Cần kiểm tra:
- Áp suất nước đầu vào.
- Áp suất sau bơm rửa.
- Áp suất tại cụm đầu phun.
- Áp suất khi đầu phun bị tắc.
- Áp suất khi van đóng nhanh.
- Áp suất sau van.
- Chênh áp thực tế qua van.
- Dải áp suất cho phép của model van.
Nếu áp suất thay đổi mạnh hoặc có nguy cơ xung áp, nên chọn dòng van phù hợp với áp lực làm việc thực tế, không chọn theo cảm tính.
Chú ý xung áp khi van đóng nhanh
Van điện từ đóng nhanh có thể làm dòng nước dừng đột ngột. Trong hệ thống rửa lưới có bơm, đường ống dài hoặc nhiều đầu phun, hiện tượng búa nước có thể xảy ra.
Xung áp có thể gây:
- Tiếng đập trong đường ống.
- Rung cụm đầu phun.
- Lỏng đầu nối ren.
- Rò nước tại phụ kiện.
- Màng van nhanh hỏng.
- Van một chiều đóng mạnh.
- Đồng hồ áp dao động.
- Bơm rửa phát tiếng bất thường.
Nếu hệ thống có tiếng va mạnh khi van đóng, cần kiểm tra bình tích áp, van một chiều, áp suất bơm, tốc độ dòng chảy và trình tự đóng mở van.
Chọn theo chênh áp tối thiểu
Một số dòng van điện từ ODE dạng màng gián tiếp cần có chênh áp tối thiểu để mở ổn định. Nếu hệ thống áp thấp hoặc nước cấp bằng bồn đặt thấp, van có thể mở không hết.
Dấu hiệu chênh áp không phù hợp gồm:
- Coil có điện nhưng nước ra yếu.
- Van mở chậm.
- Đầu phun phun không đều.
- Van rung khi mở.
- Lưu lượng rửa không ổn định.
- Van chỉ hoạt động tốt khi bơm chạy mạnh.
- Van đóng mở không dứt khoát.
Nếu hệ thống rửa lưới dùng áp thấp hoặc tuần hoàn kín, cần chọn model phù hợp với chênh áp thấp.
Cặn từ lưới lọc là rủi ro lớn
Hệ thống rửa lưới lọc có đặc điểm là luôn phát sinh cặn từ vật liệu được lọc. Cặn này có thể là bùn, sợi, rỉ sét, mạt kim loại, cặn sơn, cặn thực phẩm hoặc hạt nhựa nhỏ.
Cặn bẩn có thể gây:
- Kẹt lõi từ.
- Tắc lỗ pilot.
- Màng van đóng không kín.
- Van mở chậm.
- Van rò nước sau khi đóng.
- Đầu phun bị tắc.
- Lưu lượng rửa giảm.
- Bề mặt làm kín bị xước.
- Coil rung do lõi từ không hút hết.
Vì vậy, cần tách rõ đường nước sạch cấp vào van và đường nước bẩn sau khi rửa lưới. Không để nước bẩn hồi ngược về van.
Lắp bộ lọc trước van điện từ
Bộ lọc trước van là hạng mục rất cần thiết, kể cả khi nước cấp ban đầu tương đối sạch. Cặn từ đường ống, bồn chứa hoặc bơm vẫn có thể lọt vào van và làm kẹt cơ cấu bên trong.
Cụm lắp đặt tham khảo:
Nguồn nước → van khóa tay → bộ lọc → van điện từ ODE → van điều chỉnh lưu lượng nếu cần → cụm đầu phun rửa lưới
Bộ lọc giúp:
- Giữ cát, rỉ sét và mạt kim loại.
- Hạn chế tắc lỗ pilot.
- Bảo vệ màng van.
- Giúp van đóng kín hơn.
- Bảo vệ đầu phun.
- Giảm lỗi mở chậm.
- Giảm chi phí bảo trì phụ kiện.
- Kéo dài tuổi thọ hệ thống rửa.
Bộ lọc cần đặt ở vị trí dễ tháo vệ sinh, vì hệ thống rửa lưới thường làm việc trong môi trường nhiều cặn.
Chọn mắt lọc phù hợp với đầu phun
Nếu mắt lọc quá thưa, cặn nhỏ vẫn đi vào van và đầu phun. Nếu mắt lọc quá mịn, lọc nhanh tắc, làm tụt áp và giảm hiệu quả rửa.
Khi chọn lọc cần chú ý:
- Kích thước cặn trong nước.
- Kích thước lỗ đầu phun.
- Lưu lượng nước rửa.
- Áp suất trước lọc.
- Mức tụt áp cho phép.
- Tần suất vệ sinh lọc.
- Có cần lọc thô nhiều cấp không.
- Có bể lắng trước nước tuần hoàn không.
Nếu đầu phun nhỏ, việc lọc cặn càng quan trọng. Đầu phun tắc sẽ làm áp suất tăng bất thường và gây xung áp khi van đóng mở.
Chọn thân đồng hay thân inox?
Vật liệu thân van cần chọn theo chất lượng nước và môi trường quanh hệ thống rửa lưới.
Van điện từ ODE thân đồng
Thân đồng có thể dùng cho nước sạch, nước máy hoặc nước rửa thông thường không có hóa chất ăn mòn mạnh.
Có thể chọn thân đồng khi:
- Nước rửa tương đối sạch.
- Không có hóa chất mạnh.
- Nhiệt độ nước không quá cao.
- Áp suất nằm trong giới hạn model.
- Vị trí lắp không bị nước bẩn bắn trực tiếp.
- Cần tối ưu chi phí đầu tư.
Van điện từ ODE thân inox
Thân inox nên được cân nhắc nếu hệ thống rửa lưới dùng nước tuần hoàn, nước có hóa chất nhẹ, môi trường ẩm hoặc cần chống oxy hóa tốt hơn.
Nên chọn inox khi:
- Khu vực rửa thường xuyên ẩm ướt.
- Có nước bắn vào cụm van.
- Nước có chất tẩy rửa.
- Nước tuần hoàn có phụ gia.
- Cần vệ sinh bề mặt van thường xuyên.
- Có yêu cầu chống oxy hóa tốt hơn.
- Lưới lọc dùng trong thực phẩm, hóa chất hoặc môi trường sạch hơn.
Dù chọn thân inox, vẫn cần kiểm tra vật liệu gioăng và màng theo môi chất thực tế.
Chọn gioăng theo nước, hóa chất và nhiệt độ
Gioăng và màng van là bộ phận tạo độ kín. Nếu nước rửa có hóa chất, nước nóng hoặc phụ gia, cần chọn vật liệu phù hợp để tránh rò và giảm tuổi thọ.
Một số vật liệu gioăng thường gặp:
| Vật liệu gioăng | Đặc điểm tham khảo |
|---|---|
| NBR | Phù hợp với nước sạch và môi chất thông thường |
| EPDM | Phù hợp với nước, nước nóng nhẹ và nhiều ứng dụng cấp nước |
| FKM/Viton | Chịu nhiệt, dầu nhẹ và một số hóa chất tốt hơn |
| PTFE | Chịu nhiệt và chống nhiều loại hóa chất tốt |
Nếu hệ thống dùng chất tẩy dầu, chất tẩy cặn, dung dịch kiềm nhẹ hoặc nước nóng, cần kiểm tra nhiệt độ, nồng độ và pH trước khi chọn van.
Bảo vệ coil khỏi nước bắn và độ ẩm
Hệ thống rửa lưới lọc thường có nước phun, hơi ẩm và cặn bẩn bắn ra xung quanh. Coil và giắc điện cần được bảo vệ đúng cách để tránh chập chờn.
Khi lắp đặt cần:
- Không để đầu phun chĩa trực tiếp vào coil.
- Lắp đầy đủ gioăng giắc điện.
- Siết kín đầu cáp.
- Hướng dây điện xuống dưới.
- Tạo vòng võng để nước không chảy vào giắc.
- Không để coil ở điểm thấp dễ ngập.
- Đặt hộp nối điện ở vị trí khô hơn.
- Che chắn coil nhưng không bọc kín gây bí nhiệt.
- Không xịt nước áp lực trực tiếp vào coil khi vệ sinh.
Coil bị ẩm có thể làm van hoạt động lúc được lúc không, giắc điện oxy hóa hoặc coil nhanh hỏng.
Chọn điện áp coil theo tủ điều khiển
Van điện từ ODE có nhiều lựa chọn điện áp như 24VDC, 24VAC, 110VAC, 220VAC hoặc 230VAC tùy model. Hệ thống rửa lưới công nghiệp thường điều khiển bằng PLC, relay, timer hoặc cảm biến chênh áp.
Cần kiểm tra:
- Điện áp ghi trên coil.
- Nguồn điều khiển là AC hay DC.
- Công suất coil.
- Ngõ ra PLC có đủ tải không.
- Có cần relay trung gian không.
- Khoảng cách dây từ tủ đến van.
- Có sụt áp khi nhiều van mở cùng lúc không.
- Có cần chống xung điện cho coil không.
- Tủ điện có chống ẩm tốt không.
Không nên đấu coil trực tiếp vào cảm biến nếu cảm biến không đủ dòng tải.
Điều khiển theo timer hay cảm biến chênh áp?
Hệ thống rửa lưới có thể rửa theo thời gian cố định hoặc rửa khi lưới bị bẩn và chênh áp tăng. Mỗi kiểu điều khiển có ưu nhược điểm riêng.
| Kiểu điều khiển | Đặc điểm |
|---|---|
| Timer | Dễ cài đặt, phù hợp hệ thống đơn giản |
| PLC theo chu kỳ | Linh hoạt, điều khiển nhiều van theo thứ tự |
| Cảm biến chênh áp | Rửa khi lưới bẩn thật sự, tiết kiệm nước hơn |
| Cảm biến lưu lượng | Phát hiện lưu lượng giảm do lưới bẩn |
| Điều khiển thủ công kết hợp tự động | Phù hợp hệ thống cần kiểm tra thực tế |
Nếu dùng cảm biến chênh áp, nên cài ngưỡng và độ trễ hợp lý để van không bật tắt liên tục khi áp suất dao động.
Chú ý tần suất đóng mở
Van rửa lưới có thể đóng mở nhiều lần trong ngày, đặc biệt nếu lưới lọc nhanh bẩn hoặc chu kỳ rửa ngắn. Tần suất cao ảnh hưởng đến coil, lõi từ, lò xo và màng van.
Cần xác định:
- Số lần rửa mỗi giờ.
- Thời gian mở van mỗi lần.
- Van mở lần lượt hay nhiều van mở cùng lúc.
- Nước có nhiều cặn không.
- Áp suất có ổn định không.
- Coil có bị ẩm hoặc nóng không.
- Có độ trễ điều khiển không.
- Có xung áp khi van đóng không.
Nếu tần suất đóng mở cao, càng phải chú ý điện áp ổn định, lọc cặn và chống xung áp.
Không dùng van điện từ để chỉnh lưu lượng rửa
Van điện từ thông thường chủ yếu làm việc ở hai trạng thái đóng hoàn toàn và mở hoàn toàn. Không nên dùng van bằng cách mở hé để chỉnh lưu lượng rửa lưới.
Nếu cần chỉnh lưu lượng hoặc áp lực phun, nên dùng thêm:
- Van điều chỉnh lưu lượng.
- Van kim.
- Van giảm áp.
- Đồng hồ áp suất.
- Đồng hồ lưu lượng.
- Bộ điều áp.
- Đầu phun phù hợp.
- Biến tần cho bơm nếu cần.
Van điện từ nên chỉ đảm nhiệm nhiệm vụ đóng mở nước theo tín hiệu điều khiển.
Tránh nước bẩn hồi ngược về van
Sau khi rửa lưới, nước thường chứa nhiều cặn bẩn. Nếu bố trí đường ống không hợp lý, nước bẩn có thể chảy ngược về van điện từ và gây kẹt.
Nên chú ý:
- Không để đầu phun hoặc đầu cấp nước ngập trong nước bẩn.
- Tách đường cấp nước sạch và đường xả nước bẩn.
- Có van một chiều nếu có nguy cơ hồi lưu.
- Đường xả cặn phải thoát tốt.
- Không để bồn nước bẩn dâng ngược lên đường cấp.
- Vệ sinh bể tuần hoàn nếu dùng nước tái sử dụng.
- Lắp lọc thô trước khi nước tuần hoàn quay lại hệ cấp.
Chống hồi lưu giúp bảo vệ van, bộ lọc và nguồn nước cấp.
Vị trí lắp đặt phù hợp
Van nên được lắp ở vị trí dễ quan sát, dễ tháo coil, dễ vệ sinh bộ lọc và tránh nước rửa bắn trực tiếp. Không nên lắp van quá gần buồng rửa nếu coil không được che chắn tốt.
Khi lắp cần chú ý:
- Lắp đúng chiều mũi tên trên thân van.
- Có van khóa trước và sau.
- Có bộ lọc trước van.
- Có giá đỡ đường ống.
- Không để ống mềm treo trọng lượng van.
- Không để thân van bị kéo lệch.
- Không dùng coil làm tay vặn.
- Chừa khoảng trống tháo coil và nắp van.
- Tránh điểm thấp dễ đọng nước bẩn.
- Dây điện đi gọn và chống nước.
Vị trí lắp tốt giúp giảm lỗi rò nước, kẹt van và hỏng coil.
Bảo dưỡng van trong hệ thống rửa lưới lọc
Hệ thống rửa lưới lọc cần bảo dưỡng định kỳ vì luôn làm việc gần nguồn cặn bẩn. Nếu bỏ qua bảo dưỡng, van và đầu phun sẽ dễ lỗi.
Các công việc nên thực hiện gồm:
- Vệ sinh bộ lọc trước van.
- Kiểm tra đầu phun rửa có bị tắc không.
- Kiểm tra áp suất nước rửa.
- Kiểm tra lưu lượng nước sau van.
- Kiểm tra rò nước tại đầu nối.
- Kiểm tra giắc điện và dây dẫn.
- Đo điện áp cấp cho coil.
- Chạy thử van nhiều chu kỳ.
- Vệ sinh lõi từ nếu van mở chậm.
- Kiểm tra màng và gioăng nếu van rò.
- Xả cặn bồn tuần hoàn nếu có.
- Kiểm tra tiếng đập đường ống khi van đóng.
Nếu van đóng không kín, cần kiểm tra cặn bẩn và màng van trước khi thay coil.
Những sai lầm thường gặp khi chọn van
Một số lỗi chọn và lắp đặt có thể làm van ODE nhanh hỏng hoặc hệ thống rửa lưới hoạt động kém hiệu quả.
Cần tránh:
- Chọn van chỉ theo kích thước ren.
- Không tính lưu lượng đầu phun.
- Không kiểm tra áp suất bơm rửa.
- Không lắp bộ lọc trước van.
- Để nước bẩn hồi ngược về van.
- Dùng van điện từ cho nước có nhiều rác lớn.
- Dùng gioăng không phù hợp hóa chất.
- Để coil bị nước phun trực tiếp.
- Cấp sai điện áp coil.
- Không cài độ trễ cho cảm biến chênh áp.
- Không xử lý xung áp khi van đóng nhanh.
- Dùng van điện từ để điều chỉnh lưu lượng.
Thông tin cần cung cấp khi chọn van ODE
Để chọn đúng van điện từ ODE cho hệ thống rửa lưới lọc công nghiệp, người mua nên chuẩn bị đầy đủ thông tin vận hành.
Cần cung cấp:
- Nước rửa là nước sạch hay nước tuần hoàn.
- Nước có hóa chất, cặn hoặc nước nóng không.
- Loại cặn trên lưới lọc.
- Áp suất nước đầu vào.
- Áp suất sau bơm nếu có.
- Lưu lượng yêu cầu.
- Số lượng đầu phun rửa.
- Kích thước đường ống.
- Van thường đóng hay thường mở.
- Điện áp coil.
- Tần suất đóng mở.
- Điều khiển bằng timer, PLC hay cảm biến chênh áp.
- Có nguy cơ xung áp không.
- Cần thân đồng hay inox.
- Vị trí lắp có bị nước bắn trực tiếp không.
Kết luận
Van điện từ ODE dùng cho hệ thống rửa lưới lọc công nghiệp là phù hợp nếu nước cấp được kiểm soát tốt, có bộ lọc trước van và chọn đúng theo lưu lượng, áp suất, chênh áp, vật liệu thân, gioăng, điện áp coil và tần suất đóng mở. Với ứng dụng rửa lưới, cần đặc biệt chú ý cặn bẩn, đầu phun, xung áp và nguy cơ nước bẩn hồi ngược về van.
Trong môi trường rửa lưới có độ ẩm cao, nước bắn, hóa chất vệ sinh hoặc yêu cầu chống oxy hóa tốt hơn, người dùng có thể tham khảo nhóm Van điện từ inox để chọn thân van phù hợp hơn. Khi lựa chọn vẫn cần đối chiếu đúng môi chất, áp suất, lưu lượng, vật liệu gioăng, điện áp coil và vị trí lắp thực tế.
