Van điện từ ODE lắp cho hệ thống cấp nước khu vực pha keo, pha màu cần chọn ra sao?

Khu vực pha keo, pha màu thường cần nước để pha loãng nguyên liệu, vệ sinh bồn khuấy, tráng đường ống, cấp nước cho bồn pha hoặc bổ sung nước theo từng mẻ sản xuất. Van điện từ được dùng để tự động đóng mở nước theo tín hiệu từ PLC, timer, cảm biến mức, cân định lượng hoặc đồng hồ lưu lượng.

Van điện từ ODE có thể dùng cho hệ thống cấp nước khu vực pha keo, pha màu nếu chọn đúng theo loại nước, lưu lượng, áp suất, vật liệu thân, gioăng, điện áp coil và điều kiện hóa chất xung quanh. Đây là ứng dụng cần chọn kỹ hơn cấp nước thông thường vì khu vực pha keo, pha màu dễ có hơi hóa chất, độ ẩm, cặn màu, chất kết dính và nguy cơ hồi lưu dung dịch về đường nước.

Van điện từ ODE có phù hợp với khu vực pha keo, pha màu không?

Van điện từ ODE phù hợp nếu van được lắp trên đường nước cấp sạch hoặc nước đã xử lý trước khi vào bồn pha. Van có thể đóng mở tự động để cấp nước theo mẻ, theo mức hoặc theo lượng nước cài đặt.

Van thường dùng cho:

• Đường cấp nước vào bồn pha keo.
• Đường cấp nước vào bồn pha màu.
• Đường nước tráng bồn sau khi pha.
• Đường nước vệ sinh cánh khuấy.
• Đường nước rửa đường ống sau sản xuất.
• Đường cấp nước theo cảm biến mức.
• Đường cấp nước theo cân định lượng.
• Đường nước điều khiển bằng PLC hoặc timer.

Tuy nhiên, không nên để keo, màu, dung dịch đã pha hoặc nước rửa bẩn đi trực tiếp qua van điện từ nếu chưa kiểm tra vật liệu và mức độ cặn bẩn.

Cần xác định nước đi qua van là nước sạch hay dung dịch pha

Trước khi chọn van, phải làm rõ môi chất thực sự đi qua van. Nếu chỉ là nước cấp sạch, việc chọn van đơn giản hơn. Nếu nước có lẫn keo, màu, dung môi hoặc hóa chất, yêu cầu vật liệu sẽ khác rất nhiều.

Nếu môi chất có độ nhớt, dính, dễ đông, dễ bám cặn hoặc có hạt màu, cần chọn giải pháp van phù hợp hơn, không chọn theo thói quen.

Nên bố trí van trên đường nước cấp trước bồn pha

Cách bố trí an toàn hơn là để van ODE điều khiển nước sạch trước khi vào bồn, không để van tiếp xúc trực tiếp với dung dịch keo hoặc màu đã pha.

Cụm bố trí tham khảo:

Nguồn nước → van khóa tay → bộ lọc → van điện từ ODE → van một chiều nếu cần → đồng hồ lưu lượng hoặc đầu cấp vào bồn pha

Cách bố trí này giúp:

• Giảm nguy cơ keo bám trong van.
• Hạn chế cặn màu làm kẹt màng.
• Giữ lõi từ và lỗ pilot sạch hơn.
• Dễ bảo dưỡng bộ lọc.
• Dễ kiểm soát lượng nước cấp.
• Hạn chế sai tỷ lệ pha do van rò.
• Bảo vệ đường nước sạch khỏi hồi lưu.

Không nên đặt van ngay sát miệng bồn hở nếu hơi hóa chất hoặc dung dịch bắn lên nhiều.

Nên chọn van thường đóng hay thường mở?

Với khu vực pha keo, pha màu, van thường đóng là lựa chọn phổ biến và an toàn hơn. Khi chưa cấp điện, van đóng lại. Khi hệ thống cần cấp nước, bộ điều khiển mới cấp điện để van mở.

Van thường đóng phù hợp khi:

• Cần ngắt nước khi mất điện.
• Cần tránh tràn bồn.
• Cấp nước theo từng mẻ pha.
• Cấp nước theo cảm biến mức.
• Cấp nước theo đồng hồ lưu lượng.
• Cấp nước theo cân định lượng.
• Muốn hạn chế nước chảy tự do ngoài ý muốn.
• Cần kiểm soát tỷ lệ nước trong công thức pha.

Van thường mở chỉ nên dùng trong trường hợp đặc biệt khi quy trình yêu cầu nước luôn mở ở trạng thái mất điện. Với bồn pha keo, pha màu, lựa chọn này thường ít phù hợp vì dễ gây tràn hoặc sai tỷ lệ.

Chọn lưu lượng theo mẻ pha và thời gian cấp nước

Lưu lượng van phải phù hợp với lượng nước cần cấp cho mỗi mẻ. Nếu van quá nhỏ, thời gian cấp nước lâu, ảnh hưởng tiến độ sản xuất. Nếu van quá lớn, nước vào quá nhanh, dễ tạo bọt, làm cảm biến mức dao động hoặc làm sai số định lượng lớn hơn.

Cần xác định:

• Dung tích bồn pha.
• Lượng nước cần cấp mỗi mẻ.
• Thời gian cấp nước mong muốn.
• Áp suất nước đầu vào.
• Áp suất sau van.
• Kích thước đường ống.
• Có nhiều bồn cấp cùng lúc không.
• Có dùng đồng hồ lưu lượng không.
• Mức tụt áp cho phép qua van.

Không nên chọn van chỉ theo cỡ ren. Cùng một kích thước ren nhưng lưu lượng thực tế của từng model có thể khác nhau.

Kiểm tra áp suất và chênh áp

Van điện từ ODE cần làm việc trong dải áp suất phù hợp. Khu vực pha keo, pha màu có thể dùng nước máy, nước RO, nước từ bồn cao, bơm tăng áp hoặc hệ thống cấp nước trung tâm.

Cần kiểm tra:

• Áp suất nước thấp nhất.
• Áp suất nước cao nhất.
• Áp suất sau bộ lọc.
• Áp suất sau van.
• Chênh áp thực tế qua van.
• Áp suất khi nhiều điểm cùng dùng nước.
• Áp suất khi van đóng nhanh.
• Xung áp nếu dùng bơm tăng áp.

Một số dòng van màng gián tiếp cần có chênh áp tối thiểu để mở ổn định. Nếu nước cấp từ bồn thấp hoặc áp suất yếu, cần chọn model phù hợp với áp thấp.

Lắp bộ lọc trước van

Bộ lọc trước van là hạng mục rất nên có. Nước cấp vào khu pha có thể có cát mịn, rỉ sét, cặn đường ống hoặc tạp chất từ bồn chứa. Những cặn này có thể làm van đóng không kín và gây cấp nước rò vào bồn, làm sai tỷ lệ pha.

Bộ lọc giúp:

• Giữ cặn trước khi vào thân van.
• Hạn chế kẹt lõi từ.
• Giảm nguy cơ tắc lỗ pilot.
• Bảo vệ màng van.
• Giúp van đóng kín hơn.
• Bảo vệ đồng hồ lưu lượng nếu có.
• Giảm lỗi nước nhỏ giọt sau khi van đóng.
• Giúp hệ thống cấp nước ổn định hơn.

Bộ lọc cần đặt ở vị trí dễ tháo vệ sinh và có van khóa để bảo trì nhanh.

Chọn vật liệu thân van theo môi trường hóa chất

Khu pha keo, pha màu thường có hơi hóa chất, nước vệ sinh, màu bám, chất tẩy rửa và độ ẩm cao. Vì vậy, vật liệu thân van cần chọn theo cả nước bên trong và môi trường bên ngoài.

Van điện từ ODE thân đồng

Thân đồng có thể dùng nếu van chỉ tiếp xúc nước sạch, môi trường lắp đặt khô hơn và không có hóa chất ăn mòn bắn trực tiếp vào van.

Có thể chọn thân đồng khi:

• Nước cấp là nước sạch.
• Không có hóa chất mạnh quanh van.
• Van lắp xa bồn pha.
• Không bị nước màu hoặc keo bắn vào.
• Áp suất và nhiệt độ phù hợp.
• Cần tối ưu chi phí đầu tư.

Van điện từ ODE thân inox

Thân inox nên được ưu tiên hơn nếu van lắp gần bồn pha, khu vực ẩm, có hơi hóa chất, nước RO, nước xử lý hoặc cần chống oxy hóa tốt hơn.

Nên chọn inox khi:

• Van gần bồn pha keo, pha màu.
• Có nước màu hoặc hóa chất bắn quanh khu vực.
• Khu vực thường xuyên rửa vệ sinh.
• Có hơi hóa chất hoặc chất tẩy rửa.
• Nước cấp là nước RO hoặc nước xử lý.
• Cần bề mặt dễ lau sạch.
• Muốn tăng độ bền chống oxy hóa.

Dù dùng thân inox, vẫn phải kiểm tra vật liệu gioăng và màng van theo môi chất có thể tiếp xúc.

Chọn gioăng theo hóa chất, màu và chất tẩy rửa

Gioăng và màng van là bộ phận dễ bị ảnh hưởng nếu có hóa chất, chất tẩy rửa, màu hoặc dung dịch hồi lưu tiếp xúc. Chọn sai gioăng có thể làm van rò, đóng không kín hoặc nhanh hỏng.

Một số vật liệu gioăng thường gặp:

Nếu khu pha dùng keo gốc dung môi, màu có phụ gia, chất tẩy rửa kiềm, axit nhẹ hoặc dung dịch đặc biệt, cần kiểm tra nồng độ, pH, nhiệt độ và thời gian tiếp xúc trước khi chọn gioăng.

Cần chống hồi lưu dung dịch về van

Dung dịch keo hoặc màu có thể chảy ngược về đường nước nếu đầu ống cấp bị ngập trong bồn, áp suất đường nước thấp hoặc bồn có áp. Đây là rủi ro lớn vì dung dịch có thể bám vào màng van, gioăng và đường ống nước sạch.

Nên bố trí:

• Không để đầu cấp nước ngập trong dung dịch nếu không có bảo vệ.
• Có khoảng hở không khí nếu quy trình cho phép.
• Lắp van một chiều phù hợp nếu có nguy cơ hồi lưu.
• Không nối chung đường nước sạch với đường dung dịch.
• Tránh để bồn đầy tràn ngập đầu cấp.
• Kiểm tra van một chiều định kỳ.
• Có đường xả vệ sinh riêng sau khi pha nếu cần.

Nếu keo hồi lưu vào van, van có thể bị kẹt rất nhanh và khó vệ sinh sạch hoàn toàn.

Không để keo hoặc màu khô bám trong van

Keo, màu và phụ gia pha chế thường có khả năng bám dính. Nếu lọt vào trong van điện từ rồi khô lại, van có thể kẹt lõi, kẹt màng hoặc đóng không kín.

Rủi ro thường gặp:

• Van mở chậm.
• Van đóng không kín.
• Màng van bị dính.
• Lỗ pilot bị tắc.
• Bề mặt làm kín bám màu.
• Lõi từ bị kẹt.
• Van phải tháo vệ sinh thường xuyên.
• Coil nóng do lõi từ không hút hết.

Vì vậy, van điện từ nên chỉ điều khiển nước sạch, còn dung dịch keo hoặc màu nên dùng loại van phù hợp với độ nhớt và tính kết dính của môi chất.

Bảo vệ coil khỏi hơi hóa chất và nước bắn

Coil là phần điện, rất dễ bị ảnh hưởng bởi độ ẩm, hơi hóa chất và nước rửa sàn. Nếu giắc điện bị ẩm hoặc oxy hóa, van có thể đóng mở chập chờn.

Khi lắp đặt cần:

• Không đặt coil ngay trên miệng bồn pha hở.
• Không để dung dịch bắn trực tiếp vào coil.
• Không để hơi hóa chất bốc thẳng vào giắc điện.
• Lắp đầy đủ gioăng giắc.
• Siết kín đầu cáp.
• Hướng dây điện xuống dưới.
• Tạo vòng võng để nước không chảy vào giắc.
• Đặt hộp nối điện ở vị trí khô hơn.
• Che chắn coil nhưng không bọc kín gây bí nhiệt.
• Không xịt nước áp lực trực tiếp vào coil khi vệ sinh.

Nếu khu vực có hơi dung môi dễ cháy, cần đánh giá thêm yêu cầu thiết bị điện an toàn phù hợp.

Chọn điện áp coil theo tủ điều khiển

Van điện từ ODE có nhiều lựa chọn điện áp như 24VDC, 24VAC, 110VAC, 220VAC hoặc 230VAC tùy model. Khu vực pha keo, pha màu thường điều khiển bằng PLC, relay, timer, cảm biến mức hoặc cân định lượng.

Cần kiểm tra:

• Điện áp ghi trên coil.
• Nguồn điều khiển là AC hay DC.
• Công suất coil.
• Ngõ ra PLC có đủ tải không.
• Có cần relay trung gian không.
• Khoảng cách dây từ tủ đến van.
• Có sụt áp khi nhiều van mở cùng lúc không.
• Có cần chống xung cho coil không.
• Tủ điện có chống ẩm và chống hóa chất không.

Không nên cấp trực tiếp coil từ cảm biến mức hoặc cảm biến nhỏ nếu thiết bị đó không đủ dòng tải.

Điều khiển theo cảm biến mức, lưu lượng hay cân định lượng?

Tùy yêu cầu chính xác của công thức pha, có thể điều khiển van theo nhiều cách.

Nếu sản phẩm yêu cầu tỷ lệ nước chính xác, không nên chỉ dựa vào thời gian mở van vì áp suất nước có thể thay đổi theo thời điểm.

Cài đặt chống tràn và chống cấp quá lượng

Khu vực pha keo, pha màu cần tránh tràn bồn và tránh cấp thừa nước làm sai tỷ lệ. Van điện từ chỉ là thiết bị đóng mở, còn an toàn phụ thuộc vào cảm biến và chương trình điều khiển.

Nên có:

• Cảm biến mức cao.
• Cảm biến mức rất cao để báo tràn.
• Giới hạn thời gian cấp nước tối đa.
• Cảnh báo van mở quá lâu.
• Cảnh báo nước không vào bồn.
• Cảnh báo lưu lượng bất thường.
• Van khóa tay để cô lập khi bảo trì.
• Kiểm tra van đóng kín sau thời gian sử dụng.
• Không cho cấp keo hoặc màu nếu nước chưa đủ theo công thức.

Với bồn có cánh khuấy, nên cài độ trễ để tránh sóng nước làm cảm biến báo sai.

Chú ý cặn màu và chất bám sau vệ sinh

Sau khi vệ sinh bồn hoặc đường ống, nước rửa có thể kéo theo cặn màu, keo loãng hoặc hóa chất tẩy. Nếu nước này đi ngược về van hoặc dùng chung đường cấp, van rất dễ bị bẩn.

Cần tránh:

• Dùng chung đường cấp nước sạch và đường nước rửa bẩn.
• Để nước rửa bồn hồi ngược về van.
• Để cặn màu khô bám quanh đầu cấp nước.
• Không xả sạch đường ống sau vệ sinh.
• Không vệ sinh bộ lọc sau khi rửa bồn.
• Để đầu ống cấp quá gần vùng khuấy mạnh.

Cặn màu bám lâu có thể làm van đóng không kín và gây nhỏ giọt vào bồn.

Vị trí lắp đặt phù hợp

Van nên lắp ở vị trí dễ kiểm tra, dễ tháo coil, dễ vệ sinh bộ lọc và tránh hơi hóa chất trực tiếp. Không nên lắp van ở điểm thấp dễ đọng nước hóa chất hoặc quá sát bồn khuấy hở.

Khi lắp cần chú ý:

• Lắp đúng chiều mũi tên trên thân van.
• Có van khóa trước và sau.
• Có bộ lọc trước van.
• Có van một chiều nếu có nguy cơ hồi lưu.
• Có giá đỡ đường ống.
• Không để thân van bị kéo lệch.
• Không dùng coil làm tay vặn.
• Chừa khoảng trống tháo coil và nắp van.
• Dây điện đi gọn, tránh nước và hóa chất.
• Vị trí lắp thuận tiện bảo dưỡng.

Cụm van nên đặt ngoài vùng bắn keo, bắn màu nhưng vẫn đủ gần để kiểm soát đường cấp nước vào bồn.

Bảo dưỡng định kỳ

Van điện từ trong khu pha keo, pha màu cần được bảo dưỡng định kỳ vì môi trường có hóa chất, cặn màu và độ ẩm cao.

Các công việc nên thực hiện gồm:

1. Vệ sinh bộ lọc trước van.
2. Kiểm tra van có đóng kín không.
3. Kiểm tra nước có nhỏ giọt vào bồn không.
4. Kiểm tra cảm biến mức hoặc đồng hồ lưu lượng.
5. Kiểm tra van một chiều nếu có.
6. Kiểm tra giắc điện và dây dẫn.
7. Lau sạch hóa chất bám quanh coil.
8. Đo điện áp cấp cho coil.
9. Vệ sinh lõi từ nếu van mở chậm.
10. Kiểm tra màng và gioăng nếu van rò.
11. Xả sạch đường cấp sau bảo dưỡng.
12. Ghi nhận sai lệch lượng nước theo từng mẻ.

Nếu van có dấu hiệu đóng không kín, cần xử lý ngay vì nước rò âm thầm có thể làm loãng mẻ pha.

Những sai lầm thường gặp khi chọn van

Một số lỗi chọn và bố trí có thể làm van nhanh hỏng hoặc làm sai công thức pha.

Cần tránh:

• Chọn van chỉ theo kích thước ren.
• Không xác định môi chất có tiếp xúc hóa chất không.
• Để keo hoặc màu hồi lưu về van.
• Không lắp bộ lọc trước van.
• Không có chống tràn độc lập.
• Dùng timer thay định lượng khi áp suất nước không ổn định.
• Dùng gioăng không phù hợp hóa chất.
• Đặt coil ngay trên miệng bồn pha.
• Để nước rửa bẩn đi ngược vào đường cấp.
• Không kiểm tra van đóng kín định kỳ.
• Cấp trực tiếp coil từ cảm biến không đủ tải.
• Không lắp van khóa tay để bảo trì.

Thông tin cần cung cấp khi chọn van ODE

Để chọn đúng van điện từ ODE cho hệ thống cấp nước khu vực pha keo, pha màu, người mua nên chuẩn bị đầy đủ thông tin vận hành.

Cần cung cấp:

• Nước cấp là nước máy, nước RO hay nước xử lý.
• Van chỉ đi nước sạch hay có tiếp xúc dung dịch pha.
• Bồn pha keo, pha màu loại gì.
• Có hóa chất, dung môi hoặc chất tẩy không.
• Áp suất nước đầu vào.
• Lưu lượng cần cấp.
• Lượng nước mỗi mẻ.
• Thời gian cấp nước mong muốn.
• Kích thước đường ống.
• Van thường đóng hay thường mở.
• Điện áp coil.
• Điều khiển bằng cảm biến mức, timer, lưu lượng kế hay PLC.
• Có nguy cơ hồi lưu dung dịch không.
• Vị trí lắp có bị hóa chất bắn không.
• Cần thân đồng hay inox.
• Có yêu cầu chống cháy nổ không.

Kết luận

Van điện từ ODE lắp cho hệ thống cấp nước khu vực pha keo, pha màu nên được bố trí trên đường nước sạch trước bồn pha, có van khóa tay, bộ lọc trước van, chống hồi lưu dung dịch và bảo vệ coil khỏi hơi hóa chất. Khi chọn cần chú ý lưu lượng, áp suất, chênh áp, vật liệu thân, gioăng, điện áp coil, cách định lượng nước và yêu cầu chống tràn.

Trong khu vực pha keo, pha màu có độ ẩm cao, hơi hóa chất, nước RO hoặc yêu cầu chống oxy hóa tốt hơn, người dùng có thể tham khảo nhóm Van điện từ inox để chọn thân van phù hợp hơn. Khi lựa chọn vẫn cần đối chiếu đúng môi chất, áp suất, lưu lượng, gioăng, điện áp coil và điều kiện lắp đặt thực tế.

Câu hỏi thường gặp